Doorbraak in vroege diagnose ziekte van Crohn: promotieonderzoek UvA levert nieuw screeningsmodel op

Meer dan 120.000 Nederlanders met een chronische darmontsteking zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa lopen vandaag nog tegen lange diagnostische trajecten aan. Dit leidt tot blijvende schade, onnodige operaties en verlies van levenskwaliteit – vooral bij jonge mensen. Een nieuw promotieonderzoek van arts-onderzoeker Liesbeth Munster (UvA) luidt een keerpunt in. Zij promoveert deze week op een studie die aantoont dat Crohn eerder en effectiever te herkennen is dan tot nu toe gedacht

Vier signalen voor vroege herkenning

Munsters onderzoek, getiteld Strategies for early diagnosis of perianal Crohn’s disease, laat zien dat bij patiënten met perianale klachten – zoals fistels – de tijd tot diagnose doorslaggevend is voor het verloop van de ziekte. Uit een internationale multicenterstudie blijkt dat vier duidelijke ‘red flags’ kunnen wijzen op perianale Crohn:

• Leeftijd jonger dan 40 jaar
• Buikpijn
• Gewichtsverlies
• Eerdere chirurgische ingrepen in het anale gebied
   

In combinatie met een eenvoudige calprotectine-ontlastingstest kan hiermee Crohn veel eerder worden opgespoord.

“Het is onacceptabel dat jonge mensen met ernstige klachten jarenlang zonder diagnose blijven rondlopen. We verliezen kostbare tijd – terwijl de signalen er wél zijn. Dit onderzoek laat zien dat we die tijd kunnen winnen,” aldus Liesbeth Munster.

Stichting GUTS: actie voor betere zorg bij IBD

Om het onderwerp structureel op de kaart te zetten richtte Munster Stichting GUTS op: een nieuwe beweging van artsen, onderzoekers en patiënten die zich inzet voor meer erkenning, middelen en doorbraken rond IBD (Inflammatory Bowel Disease).

“We willen dat mensen met Crohn of colitis weer kunnen dromen van een normaal leven,” zegt Munster. “Met Stichting GUTS maken we het onderwerp zichtbaar, bespreekbaar en urgent. Want als je darmen niet werken, staat je hele leven stil.”

Oproep aan politiek en zorgprofessionals

Munster pleit voor het opnemen van het screeningsmodel in richtlijnen voor huisartsen en proctologen. Ook vraagt ze aandacht van beleidsmakers om IBD eerder te herkennen en structureel te investeren in snellere diagnostiek.

“Snelle diagnose redt levens én bespaart de zorg geld. De kennis is er – nu moeten we nog durven handelen.”